Aggregator

SMS Jokes!!

mi(sual).com - Wed, 03/10/2010 - 07:12

Tun lai hian SMS pack unlimited offer man tlawm te tein a awm ta a. Tun hma lama SMS thawn ui trung thin te pawhin an thawn deuh reng tawh mai. Buai deuh chang phei chuan SMS Jokes pawh ninawm khawpa dawn chang a awm. Misual ho hian SMS kan dawn thin atangin Jokes eng zat nge kan thawhkhawm theih ang le?

Comment 1-ah Joke pakhat zelin, a theih hram chuan a ngai tih nawn awih lohvin han thawh khawm chhin teh ang u.

SMS Jokes…….Ka hawng e…. :lol: :lol:

Categories: Mizo Blogs Directory

Inni ve thrin em?

mi(sual).com - Wed, 03/10/2010 - 03:46

Nun khawhar  na a trang a rawn chhuak nge ka hre lo a, Mahni intihhlum duh na hi ka thinlungah hian min rawn tur tlut tlut  tu chhungril a trang hian ka nei fo mai! Ka rilru fim hian a duh si lo! Chung hun ah chuan keimah leh keimah hi ka inhnem fo a, i dam reng dawn, tarkun thleng in i dam ang, kum99 i dam ang ti te hian ka in hnem thrin!

Kan in chungzawl a trang te hian zuan thlak a thih hi ka rilru ah a awm fo! Ka ngam chuang chiah si lo! Mihring pangngai ka pha lo tih hi ka in pawm dan a ni tawh! Doctor han rawn em hi tlawmah ka la ve deuh roh bawk si a, ka tuar trang trang mai, tunah tak chuan ka pangngai  tawh. He thu hi ka post ang nge post lo ang ti in ka in khap reng thrin a, ka rawn post ta nge nge a nih hi, min lo hriatthiamna ka ngen bawk e!

Ka tleirawl chhoh lai khan hun rei pawh ni lo Ganja zuk ka ching ve a,chu mi nghawng chu e miang aw? ti te in ka ngaituah thrin! Ka hre thiam pha tawh lo! Rilru fim lai a ka in ngaihtuah vang vang  hi chuan threnrual kawm lo a lehkha chhiar a awm ngut ngut te hian a thra lo zawng in nghawng a nei ni in ka hre ve thrin! Ka nun ka thlak danglam hret a, Zing ah exercise-thlan tla zawih zawih in ka la thrin tawh a hei hian min siam thra kawp in ka hria! Rilru natna neih hian thinlung a na zual duh a, hlim tak a awm hram hram ka tum ta bawk.

College-kal pui hlui thriante han tlawh chhuah te leh chhung leh khat tlawh ngai loh han tlawh thar te pawh hian rilru a ti zang huai bawk in ka hria . Nang hi min rawn tlawh ta fo mai i piangtar deuh roh a ni lo maw ? min ti tu pawh ka tawng nual! Nia! ka ti ve mai. Tin, midang rilru tihnatna trawngkam neih loh theih hram hram ka ching zual bawk.

Mizo zing ah pawh inti hlum tamtak kan nei a, enge an ngaihtuahna ah awm chu kan hre lo, mahse in tihhlum duhna khawp an nei tlat te hi ka ngaihtuah zui ve mai mai , in diriam tur kan ni lo a, kan theihna threuh ah chuan in pui tawn ila, nunna tamtak pawh kan chhanchhuak mai thei a nia! Misualho tranpuina ka mamawh a, thurawn min pe thei tur pawh in awm ngei ang, keimah ang ngaihtuahna lo nei thrin, ka problem ang lo nei ve , in puih tawn duh in awm chuan ka in peih reng! Hetah hian - Zrwralte@gmail.com

Categories: Mizo Blogs Directory

Mami Tak Kha Aw..

mi(sual).com - Wed, 03/10/2010 - 02:58

-Jonathan Lianhmingthanga

“Ka u, hei ka Mobile number hi Mami i lo pe dawn nia”, tiin U Awmpuii Chawlhni Chawhma Inkhawm bang, an In lam pana a haw chu ka auding a. A ni chu alo ding ve mai bawk a. Tichuan, a lo dinna lam chu ka va pan a. A ni chuan, “Mami chu nikum khan a thi tawh a sin!”, a ti ta mai! Ka nghingdawtin ka hria. Ka beisei hauh loh thil hria ka nih avangin ka hnuk a ulh titih a!

U Awmpuii chuan, “Ka zinlai a thi a nia. Kei pawh ka awmlo va. Ka lung a leng thei lutuk! An In bangah a thlalakte an tar a, ka thlir thrin a, Ka ngaitheiin, ka khua a har thei khawp mai! Kan Phone no hi la la, min rawn phone thin dawn nia”, a ti a. Tichuan, Students’ Union Committee zo hawlam ka nih avangin hmanhmawhlo tak chuan an In phone no chu ka laksak a, engmah sawi lemlo chuan kan in mangthra ta a.

Nia, Mami khan natna khirh tak mai TB(Tuberculosis) a vei a vangin hun engemaw chen chu Zemabawk TB Damdawi In-ah te a awm a. A chang leh mahni In lamah an inenkawl bawk a. Hun engemaw chen kan inhmuh tawhloh hnuin, ka beisei ngai hauhloh thil chu ka hre ta a ni! A damlaiin a nungchang a mawiin, a fel a, mi tihlawm a thiam a, a nui deuh reng bawk a, fiamthu a duh em em bawk. Chuvang chuan kei pawhin ka ngaina, a ni pawhin min ngamtlak a, kan inkawm ve fo thin. Mahse, chung thilte chu tuna chuan Piallei thuah-riat karah a lo thamral ta mai si! Aw, Mami tak kha aw!

Mami, a hmingpum Hmangaihthangi hi a nu leh pate hming chu sawi lo mai ila a thra zawk in ka ring. Venglaia khawsa an ni tih chauh hi ka sawi ang( A chhungten min lo hrethiam se, anni nen chuan kan inhriat lutuk loh avangin ka ziakthui vaklo vang). Mami nen hian Mary Jones Higher Secondary School-a Class-XI (Sc) ka zir laiin kan inchhar a. Canteen a chhungten an siam a, chu chu a damloh avanga School a chawltawh avangin a ngahpui thrin a. Chhun Break laite hian kan inkawm thrin a, kan infiam nasa thei hle. Kan inngamtlak em avangin kan Teacher te pawhin min chhaih fiam ve fo thin a. Kan Miss Estheri, D/o JH. Ramnghinglova phei chuan chhaih takah min neih a. Inngaizawng chiah lo mah ila, a nuam ve thei hle a nih kha..

Heng kan inhriat trantirh lai vel hian Vaivakawna ka pa u (Ka papuia) te Inah ka awm a. A remchan hun hunah min rawn phone thrin a, ka awmnate chuan min chhaih thrin nghe nghe. Nia, Mami nen khan inngaizawng chiah lo mah ila, kan rilru chuan kan inhaw lo ve ve a ni.

Vawikhat pawh Chawlhni-in Chaltlang-a a kal a ngai a, ‘Min kalpui rawh’ a tih a vangin ka kal pui a. A nin Chanmari kawnah min lo nghak a. Vaivakawn Zohnuai atngin ka han kal vang vang a, min lo nghak trang trang bawk a. Kan inhmu chu kan hlim hle. Tunah hian chhiartu duhtak, thlafam chang tawhhnu Mami chu ka mitthla-ah ka hmu fo a sin!

Tichuan, City Bus-ah kan chuang dun ta a. Kawr var lampang a ha a, puan a bih bawk a. Seat awl a awm vakloh avangin kan thrudun lo. Mahse, a inep chuan kan thu. Chaltlang dawrkawnah kan chhuk a, tichuan khami Chawlhni tlai, lung tichhetu tlai nita-ah khan kan pahnih khan vawikhat mah lengdun leh tawhlo turin kan inzui dun ve hnak hnak a nih kha!
Chutia Chawlhni-a kan lendun thu an lo hriat chuan kan Miss te chuan min chhaih nasa sauh va. Miss Mazawngi, Chanmari West-a mi pawh hian min chhaih ve fo thin.

Mami chenpui te chuan hetia kan inngainat leh kan lendun hi an hre hauh lovang. Vawikhat chu a nu leh pa awm laiin an Inah ka kal tawh nain, a nu leh pate nen chuan kan inhre zui vaklo.

Tichuan, zirna avangin Champhai lamah ka awm ta daih a. Class- XII ka zawh hnu chuan BCA zir turin Aizawl-ah ka lo chhuk leh a. Chuta ka thil tih hmasa ber pawl chu Mami va kan (Visit) a ni. Tichuan, Inriinni a ni a, Bazarah ka kal a, engemawtete ka leisak a, tichuan ka va kan ta nih kha. Amah chauhvin a lo awm a, a lo mu a. A lo nuamsam meuh lova, a lo dawldang hle. Mahse, hlim takin kan inkawm tho va, a nui tlawrh tlawrh a. Tichuan, ka thil leisak chhuanawmlo tak chu inthlahrung takin ka pe ta a nih kha! Ka thilleisak chu a hlut loh tehlul nen, mahse a lawm thiam hle. Thingpuite a lum a, thingpuite kan in a, ka hawsan leh ta a ni.

Tichuan, khami kum atang khan kum hnih vel zet chanchin kan inhre tawnlo vang vang a. Mahse, ka thinlungah a thi ngai lo. Hmulovin, tlawhpawh lemlo mah ila, ka thinlungah chuan rawn lanchhuah chang a neifo thin. Mahse, ka rinloh leh beisei miahlohvin Mami chuan mual min liamsan ta si!

Ka inngaihtuah lungchhiat chang chuan Mami boral ta hian ka lung a tichhia a. Mahse, tunah chuan Vanram-ah hlim takin, TB awm tawh lohna ramah, a mah siamtu bula awmin, hlim takin, Lei nun hreawm tak hi ngai hauhlovin a awm tawh ngei ang. Kei ngei pawh hian tuanh chuan Mami tana thuziak chauh ka ti thei ta si! Aw, a boral dawn te chuan min hrechhuak ve ngei awm si a! Aw, Mami….

Mami, i tan he ka thuziak hi ka hlan a, hlim takin, lei nun reng ngai tawh lovin, rorelna ni-a kan inhmuh hun tur nghakin min lo thlir reng dawn nia.

10:24 Chawhnu 21/10/2007

Categories: Mizo Blogs Directory

A tuihal leh tawh long

buannel - Wed, 03/10/2010 - 00:14


click image to enlarge

March 7 a nia, chawhma dar 10 a pelh chuan Mamit khelmual ah Mizoram pum a Kristian Thalai Pawl khawmpui hmangin mipui sing chuang zet mai chu pung khawm in inkhawmna hun an hmang a. Pandal pawn lamah chuan a khaw naupang ho chu thian hoin an lo inzui khawm ve dar dar a, ni a sa in khua a lum hle a, thlalak tur zawng a ka kal kual lai chuan pandal sir lama vantlang tui intur awmna hmunah chuan naupang pakhat hi tui in hal em em mai in chu tui herhchhuahna atang chuan khaw lum leh ni sa tak hnuai ah chuan a chhawl hal tihreh tumin hnap lawr duah duah chungin chulaia tui chu alo dawt ve tang tang a ni

Categories: Mizo Blogs Directory

Mizo thalai tena kan mamawh career guidance.

mi(sual).com - Wed, 03/10/2010 - 00:09

Kan nau pakhat chu matric exam ah distinction ah sawn pass in letter pawh subject pali ngawt ah a rawn hmu a. A zirzawm chak lam chu literature ani. Amaherawhchu a pa in science la tura a duh avangin apa thu chu hnial ngamlovin ala ta a. Pawl 12 exam result a lochhuah chuan second division ah arawn inhlangkai ta hram mai.

A chunga thu khi ka rawn thailan tel kher duhna chhan chu ‘ngati nge mizo te hian mi in atha an tih vang ngawta kan tuina ani emaw nilo emaw , kan bawh huk thin, ngatinge mi in a scope a zau an tih vang ngawta kan zir ve ngawt thin ‘ tih hi ani. I thenawm pa vitamin ei ang kha i ngeih ve kherlo .

Kum 3 vel liamta khan kan naute matric exam tur leh science la te inlamah ka zirpui ve thina, enge nih an tum kan zawh changa min chhanna tamber chu ‘ka hrelo,IAS,doctor,engineer’ tih hi ani tawp mai zel(IAS,doctor,engineer te a thalo katihna nilovin).

Mi titi leh zirlai hrang hrang te ka kawm kualna a ka hriat leh hmuhdan chu Mizoram chhung bika zirlai 70% vel khian tum mumal kan nei tlat lo. Rualpawlnana college kal mai mai,class kal mai mai kan tam lutuk . Naupang fel leh tum neirana zir chu chhiar tham lek an nih ka ring.

Khing a chunga kahan sawi lan tak te khi engvang nge ni ta ang ? Zirlai naupang vang ! Kan educational system thatloh vang ! Nu leh pa te vang ! ani thei angem ? A chhan puiber chu kan educational system ah hian naupangte hmalam hun thlirpuina students career guidance hi kan mamawh in ka hria.

Tunhma school kan kal velai kha chuan Mizoram coaching academy(MCA)khan career guidance chu an neive thina ,hlawkpui tak tak kan thiante zingah an awm, keingei pawh ka banglo ve. Mahse khawvel changkanna mila nasa leh zuala kan beih angai in ka hria.

Kan ram ah company lian leh industry lian sawitham kan la nei ve bawk silova, sawrkar hna in min daih seng dawn bawk lo.Kumtin BA , MA, Msc,class 12,10 , Bcom engzat nge pass chhuak kan thlir chuan kawng kan dap ahun ta. Nu leh pa te pawn science a tha tih avanga in zirtir luih kan bansan a hun .Keimahni tuina tak tak leh kan ram leh hnam tihmasawna khawvel hmuha pho chhuaktu nih i tum ang u..

#Mi(sual) ami tehi chu mi ropui tak tak leh mipuitlimg tak tak in ni hlawma, chuvang chuan keini thalai te tana tha tur kawng min han kawhhmuh teh u..

Categories: Mizo Blogs Directory

Theatres and Parks In Mizoram………

mi(sual).com - Tue, 03/09/2010 - 21:32

Ka ti ve mai mai thin – Tinge Mizoramah hian cinema hall (theatre) kan neih theih hauh loh le, sualna hmunpuia a chhuak zel hi engvang nge aw. Park nise…addict ho te sual rawngbawlnan an hmang zel bawk si. Cinema hall tha deuh te hi nei ta ila chhungkuaa intihhlimnan a tha asin mawle. Henglai rama an tih ang hian ka awt ve thin. O zoram…Tang fan fan ta che!

Categories: Mizo Blogs Directory

Chile lirnghing nghawng!

mi(sual).com - Tue, 03/09/2010 - 18:59

Tunlai chu lirnghing a nasa mawlh mawlh hle mai maw. Haiti lirnghing in mi nuai tel a tihlum tih kan hre chauh a, Chile ah khawvel lirnghing an teh nat ber pawl chuan a chhunzawm leh. Tunah, mi engmaw zat tihlum leh in Turkey ah a nghing an rawn ti leh ta!

Heng lirnghing te ah hian Chile nghing kha a thawk na berin, 8.8 magnitude lai a ni. Kha lirnghing pui ber a zawh khan, lirnghing lian tham a awm a thil thleng ziah, lirnghing dang tam tak chuan a chhunzawm ta char char bawk a.

Kha Chile lirnghing na tak mai khan khawvel ah ngawng nasa tak mai a nei ta reng a ni. NASA chuan second khat, million a then a hmun khatin ni (day) a tih tawi phah tih an sawi. Ben Brooks, University of Hawaii a geologist, a team te nen Chile a thawk mek chuan, kha lirnghing khan a continent a khawih chet thu sawiin, Buenos Aires chu centimeter li (4) in Chile lam ahnaih sawt tih a sawi a, Chile khawpui pawh khawthlang (west) lamah meter thum (3) laiin a tawlh sawn tih an hmu chhuak a ni. Eng tak thleng chho zel ang maw?!

Chhiar zawm theih :
http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/03/07/AR2010030703020.html

Categories: Mizo Blogs Directory

Vairengte Coordination Committee Thuchhuah

buannel - Tue, 03/09/2010 - 18:01

Vairengte Coordination Committee chuan thuchhuah siamin Lailapur, Bagha, Manipur Market leh Dholai chhehvela Mizoten kut an tuar leh an tualthi fo thin chu pawi an tih thu an tarlang a. Vairengte thlang lawk Lailapur hmun thumah zu zawrhna Bar 3 leh Drugs chihrang hrang zawrhna a awm a, hetiang hmun anih avang hian Mizorama ruihtheih thil tithinte leh Zu duh vanga Zoram hmun hrang hrang atanga fuankhawm buaipui tham englai pawhin an awm thin.

Hmeichhe awm tha duhlo tam tawk an awm reng bawk a, khua a thim a, Mizo mipaten Mizoram lam an pan sang sang laiin hmeichhe awm tha duhloten an pan ril tulh tulh a, tawhsual tawk, pawngsual, inbumna leh tualthihna thleng thin hi kan nun kan uluk loh vang leh kan awm lohna tura hmuna kan awm thin vang niah kan ngai tiin hmeichhia leh mipa reng reng heng khuaah te hian riah an khap a, riaklui an awm a, pawngsual leh rawk leh tualthihna thlenga tuar an awm pawhin anmahni cho chhuaha an ngaih tur thu an sawi a, sumdawng mahni bungrua rsiahchilh ngai a awm anih pawhin mipa in an riahchchilh tur ani a, khawvarah an bungrua ngaihvenin an kal leh mai tur ani, tiin an tarlang bawk.

Categories: Mizo Blogs Directory

Tuirial ah kum 9 mi 2 an tlahlum

buannel - Tue, 03/09/2010 - 17:17

March ni 9 chawhma dar 11:30 vel khan Tuirial Tiauzau li ah Mipa naupang kum 9 mi 2 an tla hlum. Laltlanthanga kum 9 Pu Malsawma fapa Bungbala leh Zohmingthanga kum 9 Lambua fapa leh an unau mi 2 dang te chu Tuirial tiau Zau ah tui cheng turin an kal a, chawhma dar 11:30 vel khan Laltlanthanga leh Zohmingthanga te chu tui ah hian an tla ta niin kan thudawnna chuan a sawi a, chawhnu dar 1:30 vel khan an ruang hi zawn hmuh chauh an nih thu dawn a ni bawk. Bawngkawn Police te chuan a tul angin hma an la nghal a ni.

Categories: Mizo Blogs Directory

Mizo Trawng leh Hawrawp

mi(sual).com - Tue, 03/09/2010 - 17:02

Mizote hian hawrawp kan neih atrangin hma kan sawn chakin Lehkhabu pawh kan hawrawp neihna la reiloh ngaihtuahin kan nei hma angreng hle a. Heng Lehkhabu chhuak tamtak zingah hian Mizo hnahthlak kuthnu chu tamtak awm bawk mahse, tawng dang atrang a lehlin te a awm bawk a. Mizo trawng chauh nilo, trawng dang- hnamdang trawng atranga Lehkhabu lehlin thrin a ni te hian kan hnam trawng- Mizo Trawng hi kawng hrang hrangin nasa takin hma a sawn tir nasa hle.

Chutiang bawkin Lehkhabu thra trangkai zia, chhhiar a manhla zia, a chhiartuten an trangkai pui zia pawh kan hre chho ve telh telh bawk. Tin, mi tamtakin Lehkhabu zawrh chu eizawnna tling a nihzia te pawh kan lo hria in, kan zuar a, zuar mai nilo vin, mi harsa zawkte tranpuina ni pahfawmin hawh theih turte pawhin kan lo buatsaih chho ta zel bawk. Hetiang taka Mizote hi Lehkhabu chhiar peih kan lo ni hi a vanneihthlak a, a lawmawm takmeuhin ka hria.

Mizo Trawng hi la naupang hle mahse, khawvel trawngah chuan a hlu pawltak niin ka hria. Saptrawng te chu sawilohva lumah dah ta ila, Mizo trawnga thumal pakhat(Words) ringawt pawh hian thil chi hrang hrang a sawi theih a. Entirnan, ‘lei’ han tih mai te hian awmzia chi hrang hrang, inlaichin miahlo – panga aia tam zu han nei a! Kawng lehlamah chuan Mizo trawng hi a hausa phian awm e. Thu kan han sawi uarna tawngkamte hi mawi danglam tak a ni.

Entirnan, ‘lutuk!’, tehreng mai’, taktak maw?!’ han tihte hi sapin ‘very very’, ‘so much’, really!’ an tihte ai chuan ka bengah chuan thangmawi tak a ni. Kan Mizo trawngkam hmandan leh ziahdan thleng hian kan Mizo Lehkhabute hian nasa takin nghawng a nei thrin a. Mi tamtak chuan Mizo Lehkhabu hi kan chhiar tha peih meuhlo bawk, hei hi a pawi a, mahni hnam tawng humhalh tur chuan mahni hnam ziarang lanna Lehkhabu kan chhiar nasat a ngai khawp mai.

Kei chuan Lehkhabu chhiar hi a nuam ka ti a, nun a tihhlim zia leh kan chhiar Lehkhabu-in a tihlan tuma ngaihtuahna khawvel- a zu chen chuan a nawmzia pawh ka hrechiang khawp mai, chuvang chuan ania- khawi hmunah pawh kal ila, chhiar tur ka dap ruai a, ka chhiar tak chawt mai thin ni!

‘Mizo trawng hi ka thiam talua e’ ka ti hauh lo. Mahse, kei aia Mizo trawng hman thlahdah leh humhalh nachang hrelo, rual-u zawkte an tam em avang hian kan Mizo trawng humhalh nan hian ka theih ang tawka tranlak ve ka tum fo thin. Amaherawhchu, Media lamin min puanzar sak duhloh va, min chhuahsak duh siloh chuan buaithlak tak a ni. Media hi hnam ziarang leh trawng humhalh nan chuan a kila lung trangkaiber a nih avangin Media lama kan Mizo unaute hian tran an lak a pawimawh a, mipuite pawh hian kan support a ngai tak zet bawk a ni.

Khawvel ram hrang hrang hi han thlir ila, an ram leh hnam humhalh tura Thu leh Hla (Literature) lama hma an lak nasatzia kan hretheuh awm e. Mizoten an ram leh hnam kan ngaihsan ber nia lang American leh British hoten an hnam humhalh nana hma an lak nasatzia leh khawvela an mikhuallohzia te pawh sawi sawi ngailovin kan hria. An Thu leh Hla lama mirilte kutchhuak an hlutthiamzia leh an ngaihropui thiamzia te khu kan hria. Chutiang ang a nih si chuan Mizo Trawng hi kan humhalh a, hma kan sawntir a, a thranzel nan leh khawvel- a langphaa kan siam chuan Mizo Trawng hi a boralin a lo dazat mai lovang. A ni lawm ni?

Awle, tunlai kan Mizo Trawng hi a dazat tawh em em a. Chvang chuan ka ngaimawhzual Mizo Trawng humhalh duhna avangin ka han thailang dawn a. Sawive duh chuan inrawn sawi ve dawn nia. A tul chuan kan inchhang zel ang. Mahse, mimal leh Pawl rilru tihnat erawh ka tumna a ni lo tih inlo hriat ka duh khawp mai.

a. Khawngaihthlakawm/ Lainatawm:
Mizo trawng hausakna pakhat chu Double Adverb kan neih thratzia hi a ni awm e. Sapin ‘Very very’ an tih ai chuan kei chuan a mawi ka ti fe zawk. Thiltih mai bakah kan ngaimawh zawngte kan sawifiahna trawngkam kan hmanah hian ni chiahlo deuhva sawilanna kan nei zauh zauh thrin a. Khawngaih-thlak-awm hi Double Adverb a ni a, Mizo trawngah hian Double Adverb hi kan hmang nawn ngailo va, chuvangin khawngaih-thlak-awm tih ai chuan ‘khawngaih-awm’ tih mai tur a ni. Tin, lainat-awm tih nen hian kan ngaihpawlh fo va, ‘lainatawm’ tih hi khawngaih-awm tih nen hian a inlaichin deuh va, mahse khawngaih-awm ai chuan thinlung a khawihdan a thuk bik khawp asin. Chuvang chuan thinlung khawih ngawih ngawih sawi nan chuan ‘lainat-awm’ hi hman a, tlema thinlung khawih lemlo deuh chu ‘khawngaihawm’ ti zawk ta ila, a mawiin a nalh zawk ang a, a hmangtute tan mai nilo, a lo hretute tan pawh hriat leh ngaihthlak a nuam zawk fe ang.

b. Tleirawl/Rawlthar:
Hmeichhia, nulat hre trantir sawi nana Mizoten kan lo hmanthrin Tleirawl tih hi Mipa, tlangval hretrantir- Mizoten ‘Rawlthar’ kan tih nena hmanpawlh hi mi tamzawkin kan tihdan a ni tawh in alang. Heihi keichuan pawi ka tikhawp mai. Engvanginnge Rawlthar tih thu hi a boral mai ang ni? Mizo inih chuan Rawlthar tih thu boral maitur hi ui la, Tleirawl tih hi Hmeichhia leh Mipa sawikawp nan hmang tawh suhla, Hmeichhe lam sawinan chauh an hmang thrin tih lo hre tawh ang che!

c. Mai/Mei:
Tunlaiah Mobile Phone mitin mitangin kan hum ta fir fer a. SMS kan type hian ‘MAI’ tih tur aia ‘mei’ hmang thin kan tam lutuk! Thil ni tur emaw, nitawh emaw sawi nan Mizote chuan ‘mai’ kan hmang thrin. Mizo i nih chuan nunna nei taksa peng pakhat(Tail) sawinan emaw, Thil alh (Flame) sawi nan emaw, khermei deuhva chetdan(Action) sawinan emaw chauh MEI hi kan hmang tih lo hretawh ang che.

d. Vat/Vat vat:
Vat(Vangvat- a ‘vat’ lamrikdan ang) hi tunlai Mizo Trawng kan hmandanah hian Vat Vat(Hmanhmawh- Hurry) sawinan kan hmang nasa tawh hle. Ka hriattirh chuan ka nuih te pawh a za deuhva! Vat(Fat tih lamrikdan ang) pawh hi hmanhmawhna lam pang sawilanna thu a nih rualin Vat Vat hi chu uar lehzuala sawina a ni. Mahse, kan lamrikdan atang hian kan thilsawi hi a awmzia a danglam thei tih hriat athra. Chuvangin, kan tawng hi a rikdan chen hian uluk athra khawp mai.

Mizo hnam leh ziarang, trawng leh hawrawp hi boral mai lovin, thrang deuh deuh teh se.

Categories: Mizo Blogs Directory

Thingkung Ro

mi(sual).com - Tue, 03/09/2010 - 14:01

th 1

A nalh ve mai mai in ka hria a,nalh ti ve tak u maw.

th 2

Chhim thlipui hrang i tawng em ni,
I zar pui a tliah tak le

th 3

Chhun ni a lo tlai hian,
I mawina a zual zawk e.

Categories: Mizo Blogs Directory

Mizo Tleirawlte Pawimawhna

mi(sual).com - Tue, 03/09/2010 - 12:29

Mizo Tleirawlte hi nakin lawka Mizo Nula la ini turte an ni a. Chuvang chuan tuna an khawvelah hian pawimawhna thuk tak an nei a ni. Tunlai khawvel a changkawng tawh a. Mobile Phone pawh mitin deuh thawin ka hum fir fer tawh a. Hei hian Mizo Society hi nasa takin min run mek a ni. Chuvang chuan Mizo Tleirawl tamtakte nun tichhe mektu Mobile Phone lakah hian tuna la hmingchhe velo, Mizo Tleirawl te hi an fimkhur a trul khawp mai. Mizo Society tihmingthra turin pawimawhna an nei si a!!

Tunlai Khawvelah Mizo Tleirawlte hian Incheina lamah Society tihmelhem zawngin hnuhma an ngah ta riau mai!! Heihi an inenchian trul ka ti hle!! Mizo Society hi a mualpho mai lohna turin Mizo Tleirawlte hian an theih ang tawkin hma la ve rawh se..

Categories: Mizo Blogs Directory

Manipur-ah helin Mizo tlangval an kaphlum

mi(sual).com - Tue, 03/09/2010 - 11:11

Tukin dar 8:30 vel khan 15th Assam Rifles-a awm, Joseph Rothangpuia @ Pápuia S/o R.Lungmuana, New Serchhip chu Somromkhong, Ukhrul District, Manipur-a hel pawlten an lambunnaah helho-in an kaphlum a, mi dang pakhat an kap hliam bawk.

He inlambunna thlenna hmun hi Imphal atanga Kms. 38 vela hla, Myanmar ramri hnaih niin, lo lambuntute hi Peoples Liberation Army (PLA) mi leh sa nia hriat an nih thu Pápuia thianpa, 5th Assam Rifles-a awm ve tho chuan Zothlifim zawhna chhangin a sawi a, a sawi dan chuan, helai hmun vel hi PLA hel pawl tawmbuk deuh a ni a, Camp pawh an nei nghe nghe a, March ni 2 khan helai hmunah hian PLA te leh 15th Assam Rifles sipaite hi an lo inkap tawh a .

Chumi tum chuan Assam Rifles sipai te hian helai hmun atang hian PLA mi leh sa te chu an um chhuak kim niin an inhria a, chu chu an hotu lian lamin enfel an duh a, an hotu te an kal dawn avang hian tukin khan Pápuia leh a thianpa chu a hmaa kal turin an tir a, hmahruaitu pahnih te hi hel pawl te hian an lo kap ta niin a sawi a, hel pawl te hi an awmna hmun ngaiah an lo awm tha leh tawh niin a sawi bawk.

Read more: http://zothlifim-daily.blogspot.com/2010/03/manipur-ah-helin-mizo-tlangval-kaphlum.html
Categories: Mizo Blogs Directory

MZP in sorkar ah rawtna thlen

buannel - Mon, 03/08/2010 - 16:57

Mizo Zirlai pawl chuan Aizawl khawpui chhunga Zirna In hrang hrang a tlawh chhuah atanga a thil hmuh chhuahte bawhzuiin Mizoram sorkarah rawtna hrang hrang a thlen. MZP in Sorkara a thil thlen langsar zualte chu School hrang hrang admission fee inkhairuallo lutuk in zirlaite ah harsatna a thlen thin angin dan fel fai tak Government/Deficit & Private School te tana zawm tur siam nise. Mid-day Meal hmanrua leh buhfai te hi School thlenga a thlen theih nan Project ah te telha hmalak nise.

State dangah Zirna In chhunga Mobile phone ken luh an khap angin Zirna In hungchhunga ken luh khapna dan fel tak siam nise, an ti a. Zirlai tam tak ten intih tunlai nan an taksa khawilai emawah ‘Tatoo’ chhut an in tihhmuh nia sawiin zirlaiten an tih tawhlohna tura khapna dan tha leh fel fai tak siam te, Zirlai naupangte ah tlawmngaihnate, aia upa zahnate, Mizonate nasa zawka Zirna In a zirtir thar leh turin ruahmanna siam, School tinah Child Right-hi ngun taka zirchian a, zirlaite an zirna kawnga an that pui theih ang tura displine kenkawh a nih theih nan hma lak, School tinah zirlaite tui thianghlim hnianghnar taka an hmuh theihnan turin hmalak nise tihte a tel a.

Heng bakah hian Mathematics hi Technical Subject anih avangin zirtirtu nazawngin naupangte an zirtir thei lova. School thenkhatah zirtirtu an neihloh avangin zirlai nu leh pate remtihna in  zirlaiten pawisa an thawh khawm thin tih hmuhchhuah ni. Hemi chungchang hi chhuichiang a zirtirtu neih loh avanga naupangte’n sum an thawh khawm tawhlohna tura hmalak nise an ti a.Zirlaite incheina (Uniform) hmeichhe pawnfen chhing tak tak leh mipa naupang kekawr hafual lutuk leh sam hnim lutuk hian inthununna (decipline) a ti chhe thui hle nia sawiin Dan fel fai tak leh inkhairual zawk siam nise. Deficit School thenkhatah chuan Sawrkar atanga an hlawh pek ang hi pe kim lovin ‘cut’ then sak a awm tih hmuhchhuah a ni a, enfel a hmalak nise.

HSLC leh HSSLC Practical Exam neih thinah External duty ten mark an pe thin a, Duty te hian  an School duhsak bikna leh hleihneihna a awm tih hmuhchhuah a ni a, enfiaha hmalak nise, HSLC leh HSSLC Exam Centre School ah exam ve lo (Cl-VIII, IX & XI) naupangte hi an chawlrei thin em em a, an zirlaiah an hnufum phah tih hmuhchhuah a niin ruahmanna tha zawk siam tawh nise. Mizorama CBSE Compartmental Exam Centre a awm theihnan hmalak nise tihte a tel.

Mizoram Sorkara a thu thlen hrang hrang hi Education Minister chuan lo enfiaha a tul anga hmalak a tum thu hruaitute hnenah hian a sawi a, MZP pawhin a tul dan ang zelin bawhzui a tum bawk a ni.

Categories: Mizo Blogs Directory

Jerusalem Tihchhiatna

buannel - Mon, 03/08/2010 - 15:39

“Tihchim lohva lung intiang reng reng hetah a awm lo vang.” Mathaia 24:2

AD 31 khan Isua chu a zirtirte nen Jerusalem tempul kailawnah tempul tihchhiat a nih tur thu hrilhlawkin a ding a. A hnu kum 39-ah Rom sipai hotu Titus-a chu tempul venhim tumin chu kailawnah vek chuan a ding bawk.

Titus-a chuan, “Tempul lung inrem hi khawih miah loh tur. He in ropui tak mai hi Rom ropui nan venhim tlat tur a ni. Khawvel thilmak pasarih zinga pakhat a nih hi,” tiin a sipaite chu thu a pe a. Titus-a chuan tempul chhunga Juda hruaitute chu, “In hmun thianghlim hi thisena bual tir turin min tilui suh u. Rawn chhuak ula hmun dangah i indo ang. In tempul thianghlimna hi ka vawng him ang tih ka tiam e,” tiin a au va.

Juda-ho chuan inpek ahnekin sipaite chu anchhia lawhin an lo tawng a. Titus-a chuan thlem chi an ni lo tih a hre mai a. Tempul mawina tihmelhem lova a chhung mite thah vek dan chu a ngaihtuah leh a. Mahse chumi zan a mut hlan chuan buaina a chhuak ta a. Sipai pakhat chuan tukverh atangin tempulah chuan meichher a vawm lut a. Kar lovah cedar thinga siam bang thuahna chu a alh ta hluah mai a ni.

Titus-a leh a officer-te chu kang thelh tumin tempul-ah chuan an tlan lut a. Mahse sipaihovin tempul cheina rangkachak kang tui an han hmuh chuan thunun zawh rual a ni lo. Tempul chhungah chuan eng thilmak nge awm ang tih an ngaihtuah a. Chutah kawngkhar innghahna chu sipai pakhatin a hal leh a. Mei alh chu a nasa ta lutuk a, tawrh zawh rual a ni ta lo. Sipaiho chuan an ro lak theih apiang lain mei sa lutuk chu an tlansan ta a ni.

Titus-a chuan hla fe atangin tlangkang tluk zeta tempul chung mum put mai kang dur dur  lai chu a thlir reng a. Rapthlak taka tempul bung hrang hrang kang chim dur dur chu a hmu vek a ni. Darkar tlem te-ah mi 18,000-in kum kua zet an sak tempul chu a chhe ta vek mai a. Mei daih veleh a hnuaia ro hlu inphum zawngin lung intiangte chu an kar phawng vek a. Khawpui leh tempul chu a pherh vek a ni ber. Krista hrilhlawkna kha a lo thleng dik ta a ni.

Titus-a chuan a hnehna lawm nan tempul ro thenkhat chu Rome-ah a phur thla a, tun thleng hian Rome-ah hmuh theih a la ni. Chutah vek chuan khawnvar halna ban pasarih leh tangkaraw tawtawrawt leh chhang dahna rangkachak dawhkan, indo hriatreng nana a hawn thlak chu i hmu bawk ang. Titus-a thil hawnte hi Pathian Thu dikzia leh Krista leh A thutak hnartute chan tur min hriattirtu an ni.

Cortesy: Dorothy Watts

Women’s Ministry, First Mizo SDA Church

Categories: Mizo Blogs Directory

The Academy Awards (Oscar Award) 2010 goes to..

buannel - Mon, 03/08/2010 - 10:37

The Winner goes to…

Best Picture                         – The Hurt Locker

Best Director                       – Kathryn BigelowThe Hurt Locker

Best Actor                            – Jeff BridgesCrazy Heart

Best Actress                        – Sandra BullockThe Blind Side

Best Supporting Actor      – Christoph WaltzInglourious Basterds

Best Supporting Actress – Mo’NiquePrecious

Best Original Screenplay – The Hurt Locker

Best Adapted Screenplay – Precious

Best Animated Feature     – Disney/Pixar’s Up

Best Foreign Language Film – El Secreto De Sus Ojos (Argentina)

Best Documentary Feature – The Cove

Best Animated Short         – Logorama

Best Documentary Short – Music by Prudence

Best Art Direction               – Avatar

Best Cinematography       – Avatar

Best Costume Design       – The Young Victoria

Best Film Editing                – The Hurt Locker

Best Live Action Short      – The New Tenants

Best Original Score           – Disney/Pixar’s Up

Best Original Song            – “The Weary Kind”Crazy Heart

Best Makeup                       – Star Trek

Best Visual Effects            – Avatar

Best Sound Editing           – The Hurt Locker

Best Sound Editing           – The Hurt Locker

Categories: Mizo Blogs Directory

Cheraw (Bamboo Dance) for Guinness World Record Atang Mizona

buannel - Sun, 03/07/2010 - 20:27

Ni 12 March 2010-ah khawvela a ber kaite ziakna bu-a chuang turin Cheraw kan (Bamboo Dance tia an lehlin tak) kan zirho vut vut a.Kan phur tlang hlawm a,a hun thlen hlan kan nghakhlel hlawm takzet.

Cheraw kan” hi “Bamboo dance“tia hman chungchangah mi tak zawk chu kan lungkim chiah lo niin a lang.Engpawh nise, “Bamboo dance” tih sirah “Cheraw kan” tih hi lang tel zel hram hram sela,tin “MIZO” tih hi lang zing hlur bawk sela.Chutianga ngaihthiam hram hram chu kan tihtur a ni ta.

Thian thenkhat ram danga awmte an sawi fo thin – “Kumin Chapchar Kut zet chuan Mizo nih nawmna a keng tel chiang mai.Cheraw kan-a Record siam tumna te, lungrual tak maia Mizo thalaite an han kal rual thap thap mai han hmuh hi chuan, Mizova tui tha duh lo ho leh min do tlattute hian sawi tur an hre ta meuh lo….” tiin.

Heti zawng hian thlir ta ila : “Bamboo dance” tih hman a nih chungchanga kan phun fo mai hi,Mizo hnam tana kan thahnemngaih luat vang a ni a,thil tha tak a ni.A hnam pum huapa phur tak maia kan inbuatsaih luih luih chhan hi kan hnam lam mawi tak mai khawvel hriattir a,khawvelah Mizote hnam pakhat ang taka kan lanchhuah ve theih nan a ni a,chumi-in a ken tel chu ” kan Mizo hnam hi kan hmangaih a ni ” tih hi a ni.Hetianga Mizoram mite an inbuatsaih vut vut hi Mizoram mi ni lo,ram danga awm Mizote pawh an lo phur a,Mizo nih nuam an ti deuh deuh tih a chiang.

Awle, a chunga kan tarlan chhun atangte khian “Ram leh Hnam tan” a tilang chiang hle a ni.Ram dang mi leh hnam dang miten min thlir ve thup reng a,chu’ng mite mithmuha Mizote kan lan mawi dan tur zia te hi ka ngaihtuah nasa thin.A hnam tam leh tlem zawnga tehin – hetianga a huhova tan la vut vut hnam, a huhova lam rual vut vut hnam hi khawvelah awm ve ngai tak maw?!!Mizote hian kan Mizona rilru kan la hloh lo a,kan theihtawp chhuaha Mizo hnam tan,Mizoram tan tan lak hi kan rilru-ah a awm reng a ni.

Mizo takin,lungrual takin kan kal zel dawn.

Categories: Mizo Blogs Directory

NREGS ah ka thawk ve a

mi(sual).com - Sat, 03/06/2010 - 04:52

nregs a te neregs i te
Hna chhete vuanve tih tak ah NREGS ah hianka lo la thawk ve ngai lo a.Hmanni chu NREGA hnuaia NREGS ah ka inhlawh ve a! ka rilru a kal thui viau mai. National Rulal Employment Gurantee Scheme hian kan zonun zia, tlawmngaihna, taihmakna te kha an dal tak zia min pholan sak ta nge a scheme criateria thenkhat kan zawm lutuk zawk aw! ka haw veleh NREGA chanchin ka han bih chiang a ‘hah lutuka thawh loh tur tih lampang te chu a awm ve kha maw. mahse khami ni a kan hnathawh dan ah kha chuan kan hah rual lo lutuk khan ka lung a dum thei ngang lo ani e.

Click pic for larger size

Nula thenkhat an frenzo(mobile a chatna chikhat) a, tlangval thenkhat pathlawi zahmawh sawi ngaithla in annui uar uarh bawk a. kil khat ah nu ho hian kuhva kheh tur kengin an lo chep mawlh mawlh mai bok a.. chutih lai in rual u deuh pa ho leh tlangval/nula tlawmngai deuh/taima deuh te chuan an thawk mawlh mawlh bawk a…. chung hnathawk te chu tlangval tleirawl ho chuan an lo thlir mai mai bawk a.. upa zawk te hnathawk lai thlir reng zak hauh lo ho chu ka leilaihna thirtiang ka pe a, ‘in mawng a kham ange ‘ tiin. chutah an la inhnawn zui leh ta nghal. nula leh nuho chu han ko vaih phei ila chu min va rel zui nasa awm em! He NREGS hian thatchhiatna, awlsam leh nuamsa taka sum lakluh duh na ah min hruai lut ang tih ka hlau hlel love. khatiang khan emawni le nidang zawng, a kum akum chuang NREGS kan lo thawh tawh ah hian kan loo thawh thin dan hi le!.

Categories: Mizo Blogs Directory

Zoram Ni : Hnahlan Khua pawh Hal a ni.

mi(sual).com - Sat, 03/06/2010 - 00:46

Mizoram- India Indo thlawhna ten an rawn Bomb trum khan Hnahlan Khua chu an Bomb han tih theih a ni chiah lo. Thlawhna hmangin an hal a. Khatih lai khan Rangva Inchung kha a la thrahnem lova. An inchungte lah kha Di a ni hlawm si a. Han threlhtheih ziazang ni heklo chu, a alh ta puat puat mai a ni. Hemi trum hian Hnahlan Khaw inkang chu Pi Rovi Tuikhur vel atrangin lungngai takin Hnahlan Mipuite khan an lo thlir liam a. Tun dinhmun hi kan lo thleng ta a ni.

Categories: Mizo Blogs Directory

1966 — Thlawhtheihna hmanga Mizoram beih

mi(sual).com - Fri, 03/05/2010 - 22:32

by Rochamliana, Mission Veng

BUAINA
Khatih hunlaia Information Officer pakhat chuan, “1965 lam atang daih khan Assam sorkar khan ‘buaina a inmung ru vung vung’ tih Report mumal tak tak hi Mizoram atangin vawi duai lo an dawng fo tawh thin,” tih thu min hrilh a. An hna peng khat anih avanga Assam sorkar hnenah Intelligence Report chi hrang hrang zuk thawn hram hram thin tute zinga mi kha anih avangin a thusawi hi a dik thawkhat in a rinawm. Mahse, The Mizo Dilemma tih ziaktu Amit Kumar Nag-a thukhawchang ang deuhvin Assam Chief Minister Bimala Prasad Chaliha kha a lalna Assam State atanga Mizoram sahthlak ting ai chuan India ram atanga Mizoram sahthlak hlawk law law pawh kha pawi ti lo zawk niawm tak khan a khawsa zui ta zel a.

Mizoram buaina chungchangah kut sil tum rawngkai deuhvin Assam Legislative Assembly-ah a hlimchhawna thil awmzia a sawifiah laiin H. K. Bawihchhuaka, Ch. Chhunga leh C. Pahlira te’n June 22, 1966-a Prime Minister Indira Gandhi hnena Memorandum an thehluhah chuan chiang takin Assam sorkar mai bakah India sorkar laipui ngei pawhin thil awmzia an haider rei zia hetiang deuh hian an tarlang thung a— “December 1965 daih tawh khan Union Home Minister Gulzarilal Nanda chuan Pakistan-a ralthuam la tura Laldenga mi leh sa kalte chu dang turin Assam sorkarin Border Security Force-te an thuam that thu a lo sawi tawh a. Tin, Pakistan-in MNF te hi ralthuam leh zirtirna an pe tih pawmtu pawh Assam sorkar ngei hi an ni. G. L. Nanda bawk hian February 1966 khan Pakistan-a training zuk la zo Mizo tlangval mi 200 velte chu December 1965-ah Pakistan atangin Mizo Hills panin an lokir leh thu a lo sawi tawh bawk…” tiin.

B. P. Chaliha leh Mizo Union hotute inkar chhiat chhoh zel dan kha thuziak dang dang bakah Ch. Saprawnga ziak Factors Contributing to the Mizo Problem (Tribal Mirror, Vol-III, Spring, 1967) ah khan tarlan a ni a. Tihtakzeta Mizo Union vuakchhiat a tum luattukna bakah Laldenga tawngkam thiamna khan Chaliha khawthlir a tikhawbaw nasa hle a. Sorkar laipui lamin Mizoram chungchanga thurawn an rawn lakna berin thil awmzia diktak hre tura ngaihtuahna fim a hman theih miau loh avangin buaina inmung mek chu a hun takah hmeh mih a ni ta lo. H. K. Bawihchhuaka, Ch. Chhunga leh C. Pahlira ten an Memorandum hmangin, “Mizo Union chhutchhiat vek a duhna avangin India Constitution laka a rinawmna pawh a mangnghilh zo ta” tia an puhna khan dikna chen thui tak a nei ngei ang.

Chutiang boruak karah chuan Mizoram Independence Movement chuan Delhi-a sorkar hotute a barakhaih hle a. Lok Sabha-ah Union Home Minister Gulzarilal Nanda chuan statement siamin, “Kan thuneihna hnuaia hmanrua kan neih ang zawng zawngte hmangin helhote chungah hremna na thei ang ber pek an ni ang” a ti a. March 2, 1966-ah Assam sorkarin Mizoram pumpui chu Armed Forces (Assam & Manipur) Special Power Act 1958 hmangin rambuai ah a puang zui ta nghal a ni.

CHUNG LAM ATANGA BEIHNA
Sorkar laipuia thuneitute chuan ngun taka an ngaihtuah hnuin MNF hoten Aizawla 1st Assam Rifles Headquarters bakah hmun hrang hranga India sipai Post awmte an lak zawh hma ngeia chhanchhuah hman tumin ruahmanna an siam ta zung zung a. Chumi atan chuan Defence Ministry lam chuan thutlukna namailo leh nghawng na tak an rawn siam ta a. Chu chu— Thlawhtheihna hmanga Mizorama helhote beih (Air Operation) a ni. Chu thutlukna chu Defence Ministry atangin Air Headquarters, New Delhi-ah thawn a ni a (Hetih hunlaia Air Chief Marshal chu Arjan Singh a ni). Air Headquarters, New Delhi atangin Eastern Air Command Headquarters, Shillong-ah thawn a ni leh a. Eastern Air Command Headquarters, Shillong-a an hotu ber Air Vice Marshal hnenah a lo thleng ta a ni.

Sorkar laipui thupek angin Indian Air Force (IAF) chu helho bei turin an inbuatsaih ta chuk chuk a. Amaherawhchu, IAF Base hnaivai deuh Tezpur atang pawhin Mizoram chu thlawhna a han beih nan meuh chuan a hla deuh si a. Chuvangin, Eastern Air Command chuan ruahmanna thar an siam thuai a. Mizoram beihna tur atan liau liauvin Silchar bula Kumbigram Airfield chu an cheitha chawpchilh ta a.

Kumbigram Airfield hi Indopui II-na hunlaiin Royal Air Force (RAF) Base lian tak a ni a, RAF Squadron 5 lai an awm thin nghe nghe a. Helai hmun atang hian Burma Front leh a aia chhak mah thlengin British ho khan an han chheu darh thin a, Eastern Front-ah chuan Base lian ber a ni. Indopui II-na zawh hnu khan RAF lam chuan an chhuahsan ta vek a. India Independence hnuah helai hmun hi Indian Airlines-in khualzin phur chi thlawhtheihna tumna atan an hmang zui a. Calcutta, Agartala, Aizawl leh Imphal-ah te thlawkin, nikhatah Kumbigram-ah hian vawikhat emaw te an tum thin a. Indian Airlines-in an duhna hmun bik an hmanzui lai tih loh phei chu hluihlawn a ni a, a ram deuh vek tawh nghe nghe a ni.

Military Operation atan he hmun hi darkar 48 chhunga peih hman vek tura ngaih a nih avangin Eastern Air Command Headquarters, Shillong thupek angin IAF Tezpur Base atangin 110 Helicopter Unit-te chuan Kumbigram hi an pan nghal a. A hmun tihfaiin Puan In an kaih a. Riahna, chaweina, chenna bakah mamawh dang atan temporary-in buk an sa a. Ruahsur laka him ngei turin thlawhna dahna turte, silaimu leh hriamhrei dang (arms & ammunition) dahna turte, ei leh in dahna turte bakah tuldang apiang chhekkhawlna turin buk an sa chawp bawk a. Tichuan, Kumbigram Airfield-ah chuan Tezpur-a 110 Helicopter Unit atangin detachment in Helicopter thenkhat an insuan ta phawt a ni.

Indopui II-na hunlaia RAF hovin Kumbigram Airfield an hman lai khan indo thlawhna tha leh chak tak a la awm lova. Chuvangin, he Airfield tumkawng (runway) pawh hi a tawi deuhva, 2000 yard chauh a ni. Fighter tumna tur atan chuan tumkawng hi 2500-2700 yard tal anih a ngai a, duhthusamah phei chuan 3000 yard ni tura ngaih a ni. Mahse, tumkawng bik hi chu chawpchilh taka siam ngaihna a awm loh avangin, anih ang angin Kumbigram Airfield hi hman a ngai ta a. Airfield hluihlawn tawh anih avangin a hungna (security fencing) te pawh a awm tawh mang lova. Chuvangin, hetih laia Silchar bula Indian Army lo inkulh sa te chu Airfield veng turin rin nghal an ni ta bawk a. Air Traffic Control Tower-te pawh theih ang anga siamthat a ni bawk.

IAF in Mizoram beih nana thlawhna a hmante chu Fighter chi 2— Toofani Fighter (France Ouragans) leh Hunter Fighter-te an ni a. Heng thlawhna te hi a hunlai chuan IAF thlawhna tha leh chhuanvawr berte an ni. Hunter phei hi chu hemi hma lawka Indo-Pakistan War (1965) ah pawh an leklam ber a ni a, tunah erawh heng thlawhna te hi hluihlawn an ni tawh. Kumbigram Airfield-ah chuan Tezpur atangin Senior Pilot ten tumchhinna (trail landing) an han nei hmasa a. Toofani bik chu him takin an tum thei mai a. Chuvangin, Tezpur atangin detachment in 27 Squadron-a Toofani Fighter thenkhat bakah Ground Crew-te, Technician-te, Engineer-te leh Supporting Staff reng rengte chu an insuanchhova. Toofani Fighter Senior Pilot pakhat chu Detachment Commander-a ruat niin helai hmun hi a thutchilh nghal a. Kumbigram hi hman (activate) anih hnua Commander hmasa ber chu Group Captain J. T. Bouche a ni. MNF ten an lak theih tak loh Aizawla 1st Assam Rifles Headquarters atangin Wireless hmanga target an rawn hrilh angin Kumbigram atang hian Mizoram chu nikhatah vawi engemawzat an han kap ta thin a ni.

IAF thlawhna pakhat zawk Hunter Fighter hi Jorhat a awm 17 Squadron te enkawl a ni thung a. Hunter pawh hian Kumbigram-ah trail landing an han nei ve a. Mahse, anni tan chuan tumkawng chu a tawi lu deuh avangin a him lova ngaih a ni ta a. Chuvangin, anni Squadron bik hi chuan Jorhat atangin Mizoram an rawn kah a ngai ta thung a ni. Enthlak hna (reconnaissance) thawk tur leh a tuldan anga thla la turin 101 Vampire Fighter Squadron-te chu Tezpur atangin Mizoram chungah vawi engemawzat an han thlawk kual bawk a, he Squadron hi chu kap chi an ni lo. Vampire Fighter thlalak leh 1st AR Hqrs. atanga Wireless thuthawn avangin Fighter-te hian kah tur dik tak an kah fuh theih phah hle a. IAF hian Mizoram hi chawlhkar 2 chhung vel zet thahnemngai takin an kap niin a lang.

Kumbigram-ah hian Tezpur atanga sipaite chakkhai tinreng phurchho turin thil phur chi thlawhtheihna lian (transport plane) chi 3 hman a ni a. Pakhat chu Jorhat atanga lokal Dakota Squadron an ni a. Agra atanga lokal Fairchild Package Transport Plane hman a ni bawk a. Guwahati atangin 33 Carribou Squadron, Carribou Transport Plane (twin engine/ Canada siam) thenkhat hman a ni bawk. Sipaiin Mizoram an awp hnuah Fighter-te hi anmahni Base-ah theuh an kir leh ta vek a. Helicopter-te erawh hun engemaw chhung chu Tezpur atangin detachment in an han inawmchhawk thin a. Transport Plane-te pawh a tul apianga hman turin hun engemawchen chu Kumbigram-ah hian an awm zui bawk a. Kumbigram Airfield hi IAF lamin Civil Aviation hnen atangin an lachhawng nghal a. IAF Permanent Airforce Station turin an cheitha a, tunthlengin IAF Helicopter Base-ah hman zui zel a ni ta a ni.

MIN BOMB NGE MIN KAP?
India zalen hnua British ho an insaseng hnu pawh khan Goa bik kha chu Portuguese ho luah ram (colony) anih avangin Portuguese ho khan an la awp zui reng a. India sorkarin chhuak tura vawiduailo a ngen hnu pawha a sawngsawhlawt loh avangin tharuma nekchhuak turin December 18, 1961 khan Indian Army ten IAF te nen Goa (Portuguese ho) hi an bei ta a. Chumi hnu kum 5 ah MNF helte chhu mit turin IAF te hi Mizoram hmun hrang hrang bei tura tirhchhuah an ni leh a. Heng tum 2 bak hi chu India sorkarin ama ramchhunga buaina tudai turin Air Operation a hman zui hriat a ni ta rih lo. Goa beihnaah khan IAF te khan anmahni ram mite an bei lova, mipui nawlpui chenna hmun pawh an bitum lova, Portuguese ho enkawl lai Airfield thenkhat leh Radio Station-te leh anmahni lo kap lettu lawng thenkhat an bei chauh niin hemi chungchang ziaktuten an tarlang. Mizoram an beih tum erawh chuan MNF hel hruaitute awmkhawmna leh ralrelna hmun pawimawh deuh deuh nia an hriat an tawngpawng bitumna lamah mipui nawlpuiin namen lovin an tawrh phah ta a ni. Nagaland-ah India sipaite chakkhai phurhnan IAF in Transport Plane an hmang nasa hle a. Mahse, Fighter erawh hman a ni lo. Naga helte khan IAF Dakota pakhat an kapthla mial a, he thlawhna a chuang mi 4 (Pilot, Co-Pilot, Flight Navigator & Flight Engineer) te chu an man nghe nghe. Mizorama Air Operation neih anih lai a India sorkar hruaitu pawimawhte chu Indira Gandhi (Prime Minister), Gulzarilal Nanda (Home Minister) leh Y. B. Chavan (Defence Minister) te an ni.

IAF ten Mizoram beih nana an hman te chu— (1) Front Gun (FG): Hei hi Machine Gun-a ni a. Hunter-in 20-mm. Caliber FG leh Toofani-in 16-mm. Caliber FG a hmang. (2) Rocket Propeller (RP): Hei hi Mizoten Bomb tia kan sawi ber kha a ni. Aizawl Circuit House kap sawp ruptu pawh kha he RP hi a ni a, thlawhtheihna thla hnuai atangin alhchhuak zuai chunga kahchhuah thin a ni. Air Force hovin Mizoramah khan 60-mm RP chauh an hmang niin Airforce Officer (Retd.) pakhatin min hrilh a. Hunter leh Toofani hian 60-mm RP an hmang ve ve niin a sawi.

Sipaite sawidan (military term) ah chuan Mizoten bomb kan tih tamtak hi bomb a tling lova. Lung halna thlenga bomb kan tih mai laiin Wikipedia Encyclopedia pawh hian Grenades, Shells, Missile Warhead, Landmine, Rocket leh Torpedo thlengin bomb-ah a chhiar chiah lova. Duhtui deuh taka sawi dawn chuan puakdur thei nazawng hi bomb tia sawi theih pawh a ni meuh lo niin a lang. Chuvangin, Aizawl Bomb tih tawngkam pawh hi mi thenkhat te chuan tawngkam uchuakah an ngai nghe nghe a. Thlawhna atanga Mizoram Beih tih mai hi a dik zawk niin an ngai a ni. Chutihlaiin, Rocket hmanga Israel leh Palestine hote emaw an inralsai chang pawhin CNN leh BBC mai bakah New York Times-te thleng pawhin, “Bomb-in an inbei a…” an ti ve mai bawk. Engpawhnisela, Mizote hi India sorkarin ralpui phiarin a khua leh tui chunga Air Operation a neihkhum awmchhun kan ni ta rih a ni.

ENGATINGE?
Engatinge? He zawhna hi Mizote thinlungah a cham reng dawn a ni. Awmze neia history zir tur chuan bika inhriatna (exclusivism) hi paihbo a tul fo thin a. India ram ang democracy ramah chuan hruaituten tute emaw an huat bik hrim hrim vang emaw, thah chimih vek an duh bik emaw vang ngawtin an duh ang angin ro an rel thei ngawt hauh lova, an rel ngai hek lo tih chu tlang hriat a ni. Khatiang taka min rawn bei chiam mai khan chhan a nei a, thlirna zim deuh tak atang chuan a chhan diktak hriatchhuah a harsa thei ang a— chhanna dik hre turin kan thlirna kan tihzau ve te pawh a tul bawk ang.

Tunhnuah, ralmuang atanga han thlirlet leh hian kha buaina hmetmit nghal tura India sorkar inbuatsaih nasatzia kha a langchiang ta tawlh tawlh a. Thenawm ramte nen innghirngho mek India tan inbiakpawhna leh inkalpawhna changtlung lo em em karah kha helna kha ralpui phiara phiar nghal rum rum loh rual a ni lo. Khatih hunlaia Mizoram leh Assam sorkar thuneituten MNF te dinhmun diktak, an sipai neihzat, an ralthuam neihzat leh ramdang sipaite inrawlh leh rawlh loh nen lam an hriatdan lo inan lohzia pawh document hrang hrang enkualin a langchiang ta hle bawk a. Hmarchhak kila hmun pawimawh tak (geo-strategic location) luahtu District Council enkawl tereuhte in India sorkar laka indo a puang ngam mai khan (an hmachhawn turte dinhmun diktak an hriat hleihtheih rih bawk si loh avangin) sorkar laipui thinphu a tirang nghal hle a ni. Mizoram chhunga la tangkhangte ngei pawhin thuchiang thawn tur an haihchham laiin sorkar laipui tan kha buaina kha ngaihthah theih miah lohna tur chhan thil thenkhat a awm—

1) Indo-Pakistan War (1965) hlimchhawn a ni a. Indo-Sino Conflict (1961) boruak pawh a la dai fel lo. Chutihlaiin, MNF te khan a tir phat atangin India sorkar ngainat loh ramdangte nen inzawmna an nei a. Phailam chanchinbumite phei chuan an inzawm ngei a ni tih finfiahna chiang tak neia insawiin uar tak takin an ziak nghal a. Tin, Aizawla Police hotupa J. S. Pathak, Deputy Superintendent of Police khan Aizawl Police Station O/C hnenah report thehlut nghalin MNF te leh ramdang inzawmna kha thilchiang tak anih thu a ziak a. He report hi sorkar laipui lamin an ngai thutak hle. Chuvangin, rampum tana thil pawithui zawk a thlen palh venthawn vang pawhin theih ang anga chet lak mai kha India sorkar tan a hmanhmawh thlak hle ang.

2) Naga National Council (NNC) ten August 1947-a Nagaland tan Independence an puan hnuah NNC te vek hian January, 1950 khan India sorkar lakah Independence an puang nawn leh a. Hetih chhung zawng hian Civil Disobedience Movement hmangin zalenna an sual a, sorkar thiltih an boycott a, Sikul atangin an in lachhuak a, sorkarah chhiah a pe duh lo bawk a. Amaherawhchu, thawklehkhatah sorkar leh sipai mipawimawhte bakah an hmunhmate hupbeh barh tumin an bei lo. Buaina punlun zel avangin 1956 hnulamah chuan India sipaite nen an inbei nasa ta hle. Mizoramah erawh chuan March 1, 1966 atangin tharum hmangin India sorkar chu Mizoram atanga umchhuah vek a, mahnia ro in rel (Sovereign Democratic Republic) ram nih nghal kan tum a— India lakah indo kan puang a ni. Khawvel history kan en chuan hetiang ang thil hi eng ram mahin an ngai thupui lo ngai lova, an chakna leh theihna zawng zawng nen an chhanglet thin. Mizote chetdan avang khan India sorkarin a thinurna leh a fimkhurna chu nasa takin a lanchhuah tir nghal a. Prime Minister leh Home Minister-ten statement dengkhawng tak an siam nghe nghe a ni.

3) Air Operation neih nghal a tulna chhan (immediate cause) nia lang ta ber erawh chu mi pawimawh tangkhang thahnem tak chhanchhuah thuai a tul vang a ni a, a ram humhim thuai tura chet nghal a tul vang a ni thei bawk ang. Mizo ni lo, sorkar mipawimawh Aizawla awmte chu inhumhimna zawngin 1st Assam Rifles hmunah an tlan lut deuh vek a. Chu hmunah chuan nunau nen an inawmpawlh nuk a, March 3, 1966 velah te phei kha chuan tui in tur an tlachham tan hle tawh a; chu hmun atang chuan Distress Message (SOS) an thawnchhuak reng bawk. Helhovin an danbeh chung mite chhanchhuah dan tur chu sorkar laipuiin mutmawh hnarmawhah a nei a ni.

Khang hunlai a rampawn atanga Mizoram luhna mumal awmchhun Aizawl-Silchar inkar kawngpui kha BRTF in an enkawl a, black topping a ni tawh a, hmun thenkhatah phei chuan awlsam taka motor 2 inpelh mai theihna khawpa zaute pawh a awm tawh nghe nghe. MNF ten Bilkhawthlir thlang lawka Dap Lei, thira siam chu tihchhiat tumin an bei naa, an tichhe thei lova, a awn deuh tlui chauh a ni. He lei hi zawhtlang theih a la ni tho naa, India sipaite khan an tichhe nghal vek a. Chawplehchilhin a thar an dawh chawp a, chu chu an rawn zawhkai ta a ni. Hmun thenkhatah kawng dal turin MNF ten thing an kit nual a, India sipaiten ambush tenau thenkhat an hmachhawn bawk a. Chung bak chu vai sipai lo dang turin MNF te khan tihtheih vak an nei lova, Mizoram rawn beitute khan kawnglakah harsatna tihtham an tawk ta lo reng a ni.

Indian Army officer pakhat, Mizoram buai laia reilote rawn chuangchhuak ve zawk, a pension hnuah Assam-a ULFA hel beihna Operation Rhino ah pawh a thurawn an la lak ve zauh zauh thin chuan email in he thu hi min rawn thawn a, “India sorkar khan MNF te dinhmun diktak leh Mizoram boruak kha hrechiang hmasa phawt thei sela chuan Air Operation a neihtir lovang…” tiin. He ngaihdan hi Institute for Defence Studies & Analyses, New Delhi kan thiannu pakhat (Associate Fellow) pawhin khang hunlai boruak thlirin a dikna chen thui tak awmin a hria a, “Tul uk lovah Mizorama Air Operation neih anih chungchanga mawhphurtu ber chu India Intelligence-te an ni” a ti hial nghe nghe.

Mizoram Buai leh a chhehvel khan Mizo History-ah dinhmun pawimawh ber zinga mi a luah kumkhua tawh dawn a, he hnam hian a aia pawimawh zawk a tawng tawh lo hial mahna! Chuvangin, ngun tak leh zau zawka zir thiam a tul a ni. Hun kal tawha thilthleng anih avang leh mi tamtakin sawi hrehawm an la tih em em anih avangin lehkha pawimawh (document) pahnih/khat chauh en chunga ngaihdan siam zung zung leh sawi chiam a felhlel ve thei bawk. Mahni puala University hial nei tawh Mizo hnam hian zirchiang lo leh ngaihtuah chik lova thil sawi mai mai bansan ila, rilru no (sentiment) khawih thei— no ngiai ngiai leh zam chiai chiai piahlamah thudik zawk zawng peih turin insangmar ila.

Politician hote hi chuan vawiinah thu pakhat an rawn sawi a, naktukah thudang an rawn nei leh mai a, an thu leh hla hi ngaihdan chintawk kan nei fo. Researcher leh Historian te erawh thudik thawkhat leh awmze nei chhakchhuak thin tura beisei an ni reng a. Engemaw mai mai avangin vawiin a an thusawi hi naktukah ti danglam leh zung zung lo tura beisei an ni bawk a— khawvel hian an lak atang hian thudik zawk a beisei tlat reng a ni.

Zirtlak thilthleng min lo hnutchhiah ngam tu te chungah khan he hnam hian lawmthu a sawi thei lo anih pawhin zah taka chibai buk tal erawh an phu a ni.

Categories: Mizo Blogs Directory
Syndicate content